De provincie stelt kaders en ontwikkelt beleid voor schoon, mooi, veilig en voldoende water in Utrecht. Dit is vastgelegd in het Bodem- en waterprogramma 2022-2027.
Kaderrichtlijn Water
De Kaderrichtlijn Water (KRW) is een Europese richtlijn die lidstaten verplicht om te zorgen voor schoon grond- en oppervlaktewater. Zo geeft de KRW bijvoorbeeld aan welke planten en vissen in het water behoren voor te komen, wat het zuurstofgehalte moet zijn en hoeveel voedingsstoffen een bepaald type water maximaal mag bevatten voor een gezond waterleven. De provincie legt de doelen voor het oppervlaktewater formeel vast. Daarnaast is de provincie verantwoordelijk voor de maatregelen voor de KRW-grondwaterlichamen.
Maatregelen om de waterkwaliteit te verbeteren
Veel maatregelen in Utrecht richten zich op de KRW-doelen. Uiterlijk in 2027 moeten alle wateren “op orde” zijn.
Belangrijke kenmerken van de KRW-aanpak in Utrecht zijn onder andere:
- Een stroomgebiedsgerichte aanpak: water houdt zich niet aan grenzen van gemeenten of provincies. Utrecht ligt in de stroomgebieden Rijn-West en Rijn-Oost. Een aanpak in stroomgebieden is effectiever.
- Een Integrale aanpak: alle relevante aspecten van schoon water komen aan de orde - chemische stoffen, fysieke kenmerken en ecologische kwaliteit.
- Extra aandacht voor het grondwaterbeleid: zowel kwaliteit als hoeveelheid staan op de agenda.
- Afrekenbaarheid: de Europese Commissie controleert of de afgesproken maatregelen gerealiseerd worden, en kan optreden bij onvoldoende nakoming.
Taken provincie bij de KRW
- Oppervlaktewater: de provincie stelt de doelen vast voor belangrijke wateren, bepaalt de status van waterlichamen (bijvoorbeeld natuurlijk of kunstmatig) en geeft aan welke planten, vissen en zuurstofwaarden in het water moeten zitten.
- Grondwater: de provincie is verantwoordelijk voor de maatregelen voor grondwaterlichamen.
Samenwerken in stroomgebieden
Gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk hebben allen taken op het gebied van waterbeheer. Goede afstemming is dus noodzakelijk. Deze samenwerking vindt plaats per stroomgebied. Utrecht is samenwerkingspartner in de stroomgebieden Rijn-Oost en Rijn-West. In beide stroomgebieden is een Regionaal Bestuurlijk Overleg (RBO) en een klankbordgroep, waarin maatschappelijke organisaties (zoals landbouw- en natuurorganisaties) meedenken over aanpak en uitvoering.
Omgevingsverordening
De provinciale regelgeving rond water is vastgelegd in de Omgevingsverordening. Deze bevat onder andere normen voor regionale waterkeringen, regels voor het beheerplan, peilbesluiten, grondwaterbeheer en de legger. De legger is een verzameling kaarten waarin wateren en dijken zijn vastgelegd, en wie het onderhoud doet.
Uitvoeringsprogramma Impuls KRW
Het impulsprogramma voor de KRW is een uitvoeringsprogramma dat tot doel heeft binnen de huidige planperiode van de KRW en het Bodem- en waterprogramma een extra impuls te geven aan het bereiken van de KRW-doelen. Het programma valt onder dit Bodem- en waterprogramma, maar heeft een nauwe relatie met het Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG). Vandaar dat deze samenlopen in de besluitvorming, participatie en (gedeeltelijk) in de uitvoering. Het impulsprogramma bevat 13 maatregelen die aanvullend zijn op de maatregelen die al zijn opgenomen in het Stroomgebiedbeheerplan.
Naast de 13 aanvullende impulsmaatregelen, dragen ook diverse maatregelen uit het UPLG bij aan het behalen van de KRW-doelen. Het belang van de waterkwaliteit maakt deel uit van de integrale doelstellingen van het UPLG. Andere belangrijke onderdelen hiervan zijn de waterkwantiteit in onze provincie, het beperken van broeikasgassen – bijvoorbeeld in onze veenweidegebieden – en natuurherstel. Bij dit alles is het komen tot een duurzame en vitale landbouw een belangrijke randvoorwaarde.
Net zoals sommige KRW-impulsmaatregelen hebben de maatregelen in het UPLG veel invloed op agrariërs. Dit kan zorgen voor een stapeling van maatregelen voor sommige agrarische ondernemingen. In het UPLG wordt de samenhang tussen maatregelen inzichtelijk gemaakt. Waar mogelijk wordt maatwerk geboden richting betrokken bedrijven. Ook in de verdere uitwerking van de maatregelen is het streven om zoveel mogelijk ‘werk met werk’ te maken en te voorkomen dat op hetzelfde boerenerf meerdere keren met een nieuwe boodschap wordt aangeklopt.
Wet- en regelgeving
Contact
Secretariaat Fysieke Leefomgeving
Telefoon: 030 258 9011
E-mail: secretariaat.leefomgeving@provincie-utrecht.nl